De CITO-toets in het juiste perspectief: film of foto?

Consent heeft samen met VCO (Vereniging Christelijk Onderwijs) Oost Nederland en het SPOE (Steunpunt Onderwijszorg Enschede) een eigen werkwijze voor het volgen van onderwijsresultaten en het plannen van het onderwijs ontwikkeld. Hiermee kunnen we voor alle leerlingen op onze scholen de leerwinst en toegevoegde waarde in beeld brengen. Wij vinden dit noodzakelijk omdat het hedendaags onderwijs permanent in ontwikkeling is.

De eigen aanpak, vanaf 2015 SCRIPT genaamd, is gericht op twee onderdelen: het leerpotentieel en de leerprestaties. Aan de hand hiervan wordt de ontwikkeling van de leerling gedurende meerdere jaren in beeld gebracht. De leerprestaties van kinderen worden vergeleken met wat je van hen op basis van hun leerpotentieel mag verwachten. We noemen dit ‘geplande vaardigheidsgroei’. We geloven dat de lat echter hoger moet liggen dan wat alleen op grond van leerpotentieel verwacht mag worden. Daarom werken we tegelijkertijd met een zogenaamde ‘ambitie vaardigheidsgroei’. Wij vergelijken dus op basis van realiteit en dus ‘appels met appels’.

We vinden het heel belangrijk dat wij bij een leerling eruit halen wat erin zit en dat een kind gaat meedenken over zijn eigen ontwikkeling. De eigen, unieke leerlijn van elke leerling, maakt het voor school, ouders en leerling inzichtelijk hoe het met hem of haar op school gaat. Voor het bepalen van de eigen, unieke leerlijn werken we onder andere met het leerpotentieel van de leerling. Het leerpotentieel is één van de bronnen om de aangeboden lesstof optimaal op de ont­wikkeling van de leerling af te kunnen stemmen.

In groep 6 wordt in een ‘groeigesprek’ tussen leerling, ouders en school, op basis van het leerpotentieel en de leerprestaties, een voorspelling gedaan waar de leerling eind groep 8 uit kan komen voor het vervolgonderwijs. Dit noemen we het ‘groeiperspectief’. Van groep 6 tot en met groep 8 wordt vervolgens twee keer per jaar, op basis van de leerprestaties, dit perspectief met de leerling en de ouders besproken. Zo ontstaat een film van de ontwikkeling die de leerling doormaakt. Hiermee kunnen we het onderwijs beter laten aansluiten op de onderwijsbehoeften en uitdagingen van de leerling. Wij stimuleren hiermee de ontwikkeling en voorkomen dat verkeerde verwachtingen tot verkeerde besluiten leiden.

Een voorbeeld

Adriaan is een leerling, die op de NSCCT een leerpotentieel (LP) behaalt van 84.

  • Met 95% zekerheid kan worden bepaald, dat zijn leerpotentieel ligt tussen 81 en 87. Dit wordt in het schema aangegeven met de gele lijn en het lichtblauwe vlak.
  • De leerprestaties zijn de behaalde vaardigheidsscores op de CITO-toetsen. Dit wordt in dit schema aangegeven met de rode lijn.
  • Met de blauwe lijn wordt de leerprestaties van een gemiddelde leerling aangegeven. Een gemiddelde leerling beschikt over een leerpotentieel van 100.
  • Met de individuele leercurve van een leerling maken wij voor het eerst een voorzichtige inschatting van het uitstroomadvies aan het einde van groep 8. Welke vorm van voortgezet onderwijs behoort tot het leerpotentieel en de leeropbrengsten van het kind.

De CITO-eindtoets wordt ook binnen Consent afgenomen en naast het groeiperspectief gebruikt. Deze toets is bedoeld als check op het advies voor het vervolgonderwijs dat eerder in groep 8 gegeven wordt. De CITO-eindtoets is niet bedoeld om de ontwikkeling van een kind of de kwaliteit van onderwijs in beeld te brengen. Het is een momentopname, een foto. Wij vinden een foto belangrijk, maar een film geeft een beter beeld. Vandaar de naam SCRIPT.

Consent wil graag worden aangesproken in welke mate wij in staat zijn om uit kinderen te halen wat er in zit. Dat is een betere indicator voor kwaliteit. Wij brengen de groei van kinderen als een film in beeld en gaan niet alleen uit van één foto, zoals bij de CITO-eindtoets. Ieder kind is uniek. We doen kinderen tekort wanneer we ze gaan vergelijken met gemiddelden, uitgedrukt in één cijfer. Daarom geven wij u graag het juiste perspectief en de achtergronden waarom wij niet focussen op één enkel hoogtepunt, maar op de totale ontwikkeling van uw kind.